10 تفاوت پاورپوینت و پرزی از نظر نرم‌افزاری، فنی و روانشناسی ارتباطات

از دیدگاه روان‌شناسی ارتباطات، پاورپوینت (PowerPoint) منطقی‌تر، و پرزی (Prezi) احساسی‌تر است. با پرزی، می‌توان ارائه‌های غیرخطی ساخت. یعنی برخلاف پاورپوینت که اطلاعات را به‌صورت اسلاید به اسلاید نشان می‌دهد، نرم‌افزار پرزی آن‌ها را به‌طور یکپارچه روی یک بوم با قابلیت زوم و چرخش به نمایش می‌گذارد. البته تفاوت پاورپوینت و پرزی به اینجا ختم نمی‌شود. آفلاین یا آنلاین بودن، امکانات طراحی، سخت‌افزار مورد نیاز، قیمت خرید اشتراک پاورپوینت یا پرزی و … نیز با هم تفاوت‌های جدی دارند.

پاورپوینت چیست و چرا هنوز محبوب‌ترین نرم‌افزار ارائه است؟

نرم‌افزار پاورپوینت در سال 1987 توسط شرکت Forethought توسعه یافت و مدت کوتاهی بعد، توسط مایکروسافت خریداری شد. این ابزار در قالب مجموعه Microsoft Office، به‌سرعت به یک استاندارد جهانی بدل گشت. طبق آمارهای جهانی، بیش از ۹۰٪ ارائه‌های دیجیتال در محیط‌های آموزشی، اداری و تجاری با استفاده از پاورپوینت انجام می‌شوند.

مهم‌ترین مزایا و ویژگی‌های پاورپوینت

نرم افزار مایکروسافت پاورپوینت به لطف رابط کاربری ساده، تطبیق‌پذیری بالا و امکانات گسترده‌ی چندرسانه‌ای، توانسته است خود را تثبیت کند. مزیت اصلی آن، هماهنگی بی‌دردسر با سایر محصولات مایکروسافت مانند Word و Excel  است.

ویژگی‌های کلیدی و منحصربه‌فرد پاورپوینت را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• امکان ساخت تم، انیمیشن، ترنزیشن و استفاده از قالب‌های متنوع
• پشتیبانی کامل از زبان فارسی، نوشتار راست‌چین و فونت‌های متنوع
• قابلیت استفاده آفلاین یا آنلاین از طریق Microsoft 365
• هماهنگی با فضای ابری OneDrive

چرا پاورپوینت هنوز پرکاربردترین ابزار ارائه است؟

علت محبوبیت پاورپوینت، نه صرفاً در امکانات آن، بلکه در «زیست‌بوم نرم‌افزاری» است که پیرامون آن شکل گرفته است: یعنی میلیون‌ها فایل آماده، آموزش، افزونه، فونت، آیکون و قالب‌های رایگان یا پریمیوم که به‌راحتی قابل دسترسی هستند. علاوه بر آن، اغلب مؤسسات آموزشی، دانشگاه‌ها و ادارات دولتی از پاورپوینت به‌عنوان استاندارد رسمی ارائه‌ها استفاده می‌کنند؛ به همین دلیل کاربران، چه بخواهند چه نه، ناچارند آن را یاد بگیرند. از نظر مقبولیت، شاید همین مورد را بتوان مهم‌ترین تفاوت پاورپوینت و پرزی دانست.

پاورپوینت در بسیاری از سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) مانند مودل یا اسکول‌لوجی، بدون نیاز به تبدیل فرمت، قابل بارگذاری و پخش خواهد بود؛ مزیتی که در پرزی یا دیگر نرم‌افزارها کمتر دیده می‌شود.

پرزی چیست؟ معرفی، مزایا و نقاط تمایز

پرزی (Prezi) در سال 2009 توسط یک تیم مجارستانی با هدف ایجاد تجربه‌ای نوآورانه در ارائه‌های تصویری پدید آمد. مهم‌ترین تفاوت پاورپوینت و پرزی را می‌توان در رویکرد آن‌ها نسبت‌به نحوه ارائه جستجو کرد: تحولی از «اسلاید» به «سفر در یک بوم».

پرزی (Prezi) از یک بوم بزرگ استفاده می‌کند که ارائه‌دهنده می‌تواند آزادانه روی آن حرکت کند، زوم کند، بچرخد و مسیر روایت را حین ارائه، به‌دلخواه جهت بدهد. این ساختار غیرخطی امکان روایت مفاهیم پیچیده، شبکه‌ای یا چندلایه را فراهم می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که موضوعات با هم ارتباط مفهومی دارند، اما لزوماً دنباله‌دار نیستند.

مزایا و ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد Prezi

ارائه‌دهنده در پرزی می‌تواند مسیر نمایش محتوا را بسته به واکنش مخاطب، در لحظه تغییر دهد. این انعطاف‌پذیری در کنترل جریان ارائه، برای جلساتی مانند کنفرانس‌های تعاملی، ارائه‌های استارتاپی و کارگاه‌های آموزشی، یک مزیت راهبردی محسوب می‌شود.

دیگر مزایای کمترشناخته‌شده‌ی Prezi عبارتند از:

• قابلیت اتصال مستقیم به دوربین و ساخت ارائه ویدئویی با حضور ارائه‌دهنده
• امکان طراحی ساختار ارائه به‌صورت نقشه ذهنی  (Mind Map)
• عدم نیاز به نصب نرم‌افزار و اجرای کامل در مرورگر
• هماهنگی با محیط‌های مجازی مانند Zoom
• ارائه گزارش‌های آماری از تعامل مخاطب در نسخه‌های پریمیوم
• امکان ساخت چند مسیر موازی برای روایت‌های مختلف از یک محتوا

محدودیت‌ها و چالش‌های پرزی

آزاردهنده‌ترین تفاوت پاورپوینت و پرزی برای بسیاری از کاربران، وابستگی شدید پرزی به اینترنت پایدار و پرسرعت است که ممکن است با قطعی اینترنت، مختل شود.

دیگر چالش‌های فنی Prezi عبارت‌اند از:

• عدم پشتیبانی کامل از زبان فارسی و چینش راست‌به‌چپ
• نیاز به زمان بیشتر برای یادگیری نسبت به پاورپوینت
• محدودیت در طراحی ساختارهای کلاسیک و رسمی برای ارائه‌های آکادمیک

1- امکانات و ابزارهای داخلی در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت محیطی ساخت‌یافته و قابل‌کنترل ارائه می‌دهد که در آن می‌توان با استفاده از ابزارهایی مانند Slide Master، SmartArt و قابلیت‌های انیمیشن‌سازی خطی، ساختاری دقیق و استاندارد ایجاد کرد. در مقابل، پرزی طراحی آزاد در یک بوم بزرگ را فراهم می‌کند و ابزارهایی برای پیمایش غیرخطی، مسیرهای سفارشی‌شده، و اتصال مفاهیم تصویری دارد. این یعنی اگر مخاطب شما به نظم و ساختار کلاسیک وابستگی دارد، پاورپوینت انتخاب بهتری خواهد بود، اما برای ارائه‌هایی با روایت بصری چندمسیره، پرزی قطعاً برتر است.

جدول زیر نشان می‌دهد که در نرم افزار پاورپوینت یا پرزی، کدام ابزار پیشرفته‌تر است:

ابزار یا قابلیت طراحی	پاورپوینت	پرزی
ساخت اسلایدهای تو در تو  (Nested Slides)	ندارد	دارد
مسیر سفارشی ارائه (Custom Path)	به‌صورت محدود با Hyperlink	مسیر پویا با آزادی کامل روی بوم
اسلاید مستر و قالب‌های حرفه‌ای	بسیار متنوع و قابل تنظیم	محدود و با آزادی طراحی مستقل روی بوم
ابزارهای ترسیم نمودار و جدول	پیشرفته و متصل به Excel	بسیار محدود و ساده
افزودن یادداشت مجزا برای ارائه‌دهنده	دارد (با حالت Presenter View)	ندارد یا به‌صورت جانبی پیاده‌سازی می‌شود
درج صوت و ویدئو با کنترل کامل	امکان‌پذیر با تنظیمات دقیق	محدود به فرمت‌ها و محیط آنلاین
ویرایش آفلاین با تمام قابلیت‌ها	کامل	در نسخه رایگان ممکن نیست

2- کار در حالت آفلاین و آنلاین در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت با پشتیبانی کامل از حالت آفلاین، برای ارائه‌هایی در محیط‌های فاقد اینترنت قابل‌اعتماد است. اما تقریباً همه نسخه‌های اصلی پرزی برای استفاده مؤثر نیاز به اتصال پایدار اینترنت دارند. این موضوع می‌تواند در جلسات رسمی یا ارائه‌های میدانی چالش‌برانگیز باشد.

3- سیستم‌عامل‌ها و سخت‌افزار مورد نیاز در پاورپوینت و پرزی

پرزی، منابع بیشتری از پردازنده و حافظه RAM مصرف می‌کند و برای اجرای روان به سیستم‌های نسبتاً قدرتمند نیاز دارد. در مقابل، پاورپوینت حتی روی سخت‌افزارهای متوسط به‌خوبی اجرا می‌شود و منابع کمتری مصرف می‌کند.

حداقل سیستم مورد نیاز برای اجرای نرم‌افزارها:

پاورپوینت	پرزی
ویندوز 10 یا 11، macOS Monterey  و بالاتر	ویندوز 10 یا 11، macOS Ventura  و بالاتر
پردازنده دو هسته‌ای با سرعت 1.6GHz	پردازنده چهار هسته‌ای با سرعت 2.0GHz یا بالاتر
4 گیگابایت RAM	8 گیگابایت RAM
4 گیگابایت فضای خالی	8 گیگابایت فضای خالی

4- امنیت داده‌ها و حریم خصوصی در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت به‌طور پیش‌فرض داده‌ها را روی سیستم محلی ذخیره می‌کند و در صورت استفاده از OneDrive یا SharePoint، تحت سیاست‌های امنیتی مایکروسافت 365 محافظت می‌شود؛ که امنیت را بالا می‌برد. در مقابل، پرزی بیشتر مبتنی بر فضای ابری است و فایل‌ها روی سرورهای خارجی ذخیره می‌شوند. بنابراین تفاوت پاورپوینت و پرزی از نظر امنیت، چشمگیر است و پرزی به دقت بیشتری نیاز دارد.

5- امکانات همکاری گروهی و اشتراک‌گذاری در پاورپوینت و پرزی

هر دو نرم‌افزار امکان همکاری چندنفره را فراهم می‌کنند، اما در پرزی، ویرایش هم‌زمان (real-time collaboration) تنها از طریق نسخه‌های پولی Prezi Teams در دسترس است. در مقابل، پاورپوینت با پشتیبانی کامل از Microsoft 365، امکان ویرایش هم‌زمان، ثبت تغییرات و نظردهی را حتی در محیط وب فراهم می‌کند، بدون نیاز به ارتقای حساب کاربری.

6- تنوع قالب‌ها، گرافیک‌ها و سفارشی‌سازی بصری در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت هزاران قالب حرفه‌ای، نمودار، آیکون، SmartArt، افکت‌های نمایشی، انیمیشن و فونت را درون خود جای داده و با افزونه‌های جانبی قابل گسترش است.

از طرف دیگر، پرزی با تمرکز بر حرکت و زوم، از قالب‌های گرافیکی تعاملی و تم‌های وکتوری بهره می‌برد که تجربه‌ای غیرخطی و سینمایی ایجاد می‌کند. با این حال، میزان سفارشی‌سازی اجزای بصری (مثل چیدمان دقیق، انتخاب فونت، تغییرات رنگ پیشرفته) در پرزی محدودتر است.

7- ذخیره‌سازی، بک‌آپ و خروجی گرفتن در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت با قابلیت ذخیره‌سازی محلی، انعطاف بیشتر و اطمینان بالاتری نسبت به پرزی در زمینه پشتیبان‌گیری و مدیریت فایل ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های پاورپوینت در زمینه ذخیره‌سازی و خروجی:

• قابلیت ذخیره فایل در فرمت‌های متنوع مثل PPTX، PDF، و حتی ویدئو (MP4) برای استفاده آفلاین.
• امکان ذخیره نسخه‌های مختلف روی سیستم شخصی یا فضای ابری مانند OneDrive با گزینه‌های بک‌آپ‌گیری خودکار.

ویژگی‌های پرزی در زمینه ذخیره‌سازی و بک‌آپ:

• تمام پروژه‌ها به‌صورت ابری ذخیره می‌شوند و در هر زمان از طریق مرورگر قابل بازیابی هستند.
• امکان به‌اشتراک‌گذاری فوری با لینک و مشاهده در موبایل بدون نیاز به نصب نرم‌افزار.

8- تعامل با مخاطب در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت عمدتاً تعاملی یک‌طرفه را تسهیل می‌کند؛ تمرکز آن بر انتقال پیام از ارائه‌دهنده به مخاطب با کنترل کامل مسیر و ریتم ارائه است. اما پرزی به‌گونه‌ای طراحی شده که خود ارائه به یک گفت‌وگوی دیداری تبدیل شود. امکان حرکت آزاد بین بخش‌ها، برگشت به موضوعات قبلی یا تمرکز بر نقاط خاص، باعث می‌شود مخاطب نه‌فقط شنونده بلکه «هم‌مسیر» ارائه باشد. چنین سبکی در موقعیت‌هایی که بازخورد بلادرنگ، یادگیری اکتشافی یا مشارکت مخاطب اولویت دارد، برتری محسوسی دارد.

9- روانشناسی ارتباط و توجه در پاورپوینت و پرزی

از منظر روان‌شناسی ارتباطات، پاورپوینت بر اساس الگوی «توجه متمرکز» (focused attention) عمل می‌کند؛ مخاطب در هر لحظه فقط یک اسلاید را می‌بیند و مسیر توجه به‌طور خطی و قابل پیش‌بینی هدایت می‌شود. این ویژگی باعث تقویت درک مرحله‌به‌مرحله و کاهش بار شناختی می‌شود، به‌ویژه در موضوعات پیچیده یا استدلالی.

در مقابل، پرزی از الگوی «توجه محیطی و سیال» (ambient attention) پیروی می‌کند؛ بیننده در معرض حرکت، زوم، پرش‌های بصری و ارتباط فضایی بین مفاهیم قرار می‌گیرد. این سبک می‌تواند یادگیری تداعی‌محور و ساختارهای شبکه‌ای ذهنی را تقویت کند، اما در صورت استفاده نادرست، منجر به حواس‌پرتی یا خستگی شناختی خواهد شد.

10- یادگیری، کاربری و دسترسی در پاورپوینت و پرزی

پاورپوینت با رابط کاربری آشنا و ساده، برای طیف گسترده‌ای از کاربران با هر سطح دانشی قابل استفاده است، در حالی که پرزی نیازمند آشنایی با منطق طراحی غیرخطی و زمان بیشتری برای تسلط است. همچنین زیرساخت مورد نیاز برای استفاده کامل از قابلیت‌های پرزی در بسیاری از محیط‌های آموزشی یا سازمانی فراهم نیست.

• یادگیری اولیه پاورپوینت سریع‌تر است، اما پرزی خلاقیت بیشتری را طلب می‌کند.
• دسترسی به فونت‌های سفارشی و محلی در پاورپوینت ساده‌تر و گسترده‌تر از پرزی است.

راهنمای انتخاب پاورپوینت یا پرزی برای انواع ارائه‌ها

نوع ارائه	نرم‌افزار مناسب‌تر
دفاع از پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری	پاورپوینت
ارائه استارتاپ به سرمایه‌گذار	پرزی
آموزش مفاهیم پیچیده دروس نظری	پاورپوینت و پرزی (هر دو قابل استفاده‌اند)
کنفرانس علمی با مخاطب تخصصی	پاورپوینت
تبلیغات بصری در همایش تجاری	پرزی
تدریس ریاضی یا منطق در مدرسه	پاورپوینت
سخنرانی انگیزشی یا احساسی	پرزی
ارائه سازمانی رسمی در نهادهای دولتی	پاورپوینت

چه کسانی باید پاورپوینت را انتخاب کنند و چه کسانی پرزی را؟

ارائه‌های آموزشی و دانشگاهی به ساختار خطی، نمودار و هماهنگی با ابزارهایی مثل ورد نیاز دارند. درنتیجه، پاورپوینت، بهترین نرم‌افزار برای ارائه آموزشی است. در ارائه‌های تبلیغاتی، طراحی هیجان‌انگیز و امکان افزودن ویدیو اولویت دارد و شاید پرزی، گزینه بهتری باشد. نحوه انتخاب بهترین نرم‌افزار ارائه در ادامه به‌طور دقیق‌تر بیان شده است.

دانشجویان و دانش‌آموزان

سادگی استفاده، در دسترس بودن، هماهنگی با محیط آموزشی و امکان تحویل فوری، برای دانش‌آموزان و دانشجویان از همه‌چیز مهم‌تر است. پاورپوینت، با پشتیبانی کامل از فارسی، قابلیت استفاده آفلاین و سازگاری با سامانه‌های آموزشی، گزینه‌ای قابل‌اعتماد و مناسب‌تر برای ساخت پاورپوینت‌های دانشجویی و دانش آموزی است.

برای سفارش پاورپوینت دانشجویی و پاورپوینت دانش آموزی میتوانید همین حالا با ما تماس بگیرید و سفارش خود را ثبت کنید.

اساتید دانشگاه و مدرسان

اساتید و مدرسان حرفه‌ای، علاوه بر انتقال دقیق محتوا، تمایل دارند تا «تعامل شناختی (cognitive engagement)»  و «یادگیری فعال (active learning) » را نیز تسهیل کنند. پاورپوینت به‌واسطه‌ی قابلیت‌هایی مثل Slide Master، Action Buttons و درج محتوای چندرسانه‌ای، امکان طراحی ساختارهای ماژولار، آزمون‌های درون‌اسلایدی، یا ارائه‌های مبتنی بر سناریو را فراهم می‌کند.

در مقابل، پرزی با طراحی مبتنی بر نقشه ذهنی (mind map-based canvas) و حرکت پویا بین مفاهیم، بیشتر برای آموزش‌های مفهومی، میان‌رشته‌ای و شهودی (conceptual & intuitive teaching) کاربرد دارد؛ اگرچه در انتقال محتوای حجیم یا ساختاریافته، محدود است.

مدیران، تاجران و ارائه‌دهندگان حرفه‌ای

برای اهدافی چون ارائه‌های تبلیغاتی، معرفی خدمات، متقاعدسازی سرمایه‌گذاران یا فروش، پرزی تاثیرگذاری فوق‌العاده بالاتری نسبت به پاورپوینت خواهد داشت؛ زیرا با طراحی پویا و غیرخطی، ذهن مخاطب را درگیر می‌کند. همچنین پرزی در جلسات تیم‌سازی یا ورکشاپ‌های نوآوری، بهتر می‌تواند حس مشارکت کارکنان را برانگیزد.

البته باید گفت که پاورپوینت، به دلیل امکان ادغام با فایل‌های اکسل، نمودارهای تحلیلی و کنترل بیشتر بر توالی اسلایدها، برای انتقال دستورالعمل‌ها و آموزش‌های رسمی سازمانی گزینه‌ای مطمئن‌تر خواهد بود.

برگزارکنندگان کنفرانس‌ها و سمینارها

پاورپوینت با سازگاری بالا با تجهیزات سالن‌ها، سادگی اجرا، و امکان استفاده از Presenter View، برای مدیریت زمان و نمایش دقیق محتوا، در در رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی حرف اول را می‌زند.

برای سخنرانی‌هایی که به دنبال جلب توجه مخاطبان عام، ایده‌پردازی، روایت داستان‌محور و القای حس حرکت و پیشرفت هستند، پرزی انتخابی جسورانه‌تر است.. همچنین، پرزی با قابلیت ارائه ابری (cloud-based presenting)  این امکان را می‌دهد که در صورت بروز اختلال در تجهیزات فیزیکی، ارائه از روی هر دستگاه متصل به اینترنت ادامه پیدا کند و ریسک را کاهش می‌دهد.

از نرم‌افزار تا اثرگذاری؛ تجربه تیم پاورپوینت یار در طراحی ارائه‌ها

طی ۱۰ سال خدمت‌رسانی حرفه‌ای در پاورپوینت یار، به‌خوبی پی برده‌ایم که هیچ نرم‌افزاری به‌تنهایی ضامن موفقیت یک ارائه نیست. آنچه اهمیت دارد، تطبیق ساختار، ابزارها و روایت بصری با نوع پیام، مخاطب و فضای ارائه است؛ چیزی که تنها با ترکیبی از دانش نرم‌افزار و روان‌شناسی ارتباطات به دست می‌آید.

ما در بسیاری از پروژه‌ها، از تفاوت پاورپوینت و پرزی بهره برده‌ایم و ترکیبی هوشمندانه از هر دو را پیشنهاد داده‌ایم؛ مثلاً طراحی اسلایدهای کلیدی در پاورپوینت و استفاده از پرزی برای اینترو یا جمع‌بندی تأثیرگذار. به همین دلیل، ما در پاورپوینت یار خدمات طراحی پاورپوینت به سبک پرزی را به‌صورت تخصصی ارائه می‌دهیم؛ خدمتی که مخصوص کسانی است که می‌خواهند تمام قابلیت‌ها و ویژگی‌های این دو نرم‌افزار را در قالب یک فایل واحد تجربه کنند.

سوالات متداول کاربران درباره تفاوت پاورپوینت و پرزی